De missie van Dalaras
11 november 2009
Giorgos Dalaras is al jaren een meester in de overschrijding van de grenzen van de Griekse muziek. Hij maakte in zijn lange loopbaan niet alleen traditionele rembetika-muziek, maar wierp zich ook op de lichtere laïka. Hij zong in het Grieks, maar nam daarnaast Joodse, Arabische en Spaanstalige nummers op. Ook in zijn samenwerking met andere musici zocht hij voorbij de landsgrenzen. Hij speelde met Sting en Bruce Springsteen, maakte muziek met de Servische Goran Bregovic, de jazz-zangeres Joan Faulkner en werkte in 2005 op de CD Mesogios samen met de Portugese Dulce Pontes, de Italiaan Eddy Napoli en de Arabische Mira Anwar Awad.
In zijn zoektocht naar nieuwe muziekgenres en andere culturen kijkt hij ook naar 'het andere' binnen eigen land. Zo werkt hij op de CD Mesogios naast de genoemde musici ook samen met Halil Moustafa, een Turkssprekende muzikant uit Komitini, die zich met zijn band Balkanatolia in de afgelopen jaren een pleitbezorger van het multiculturele Thracië toonde. En deze week stuitte ik, op zoek naar Griekse nummers over vluchtelingen en migranten, op Dalaras' CD Erima Choria.
De CD bevat muziek van de accordeonist Dasho Kurti. Deze Albanese musicus werd in 1972 in Elbasan in Centraal-Albanië geboren, maar vluchtte in 1993 naar Griekenland. Twee jaar later trad hij al op in de Griekse zalen, werkte kort daarna met het orkest van Manos Hadjidakis en een aantal jaren later ging Dalaras de samenwerking met hem aan. Voor deze CD werd de Albanese muziek van Kurti gebruikt en werden daar Griekse teksten aan toegevoegd. De nummers gaan over migratie, leegloop van dorpen en hoop op een betere toekomst. Dalaras en de andere musici reisden tijdens de promotietour van deze CD in het voorjaar van 2006 dan ook niet alleen naar de concertzalen in de grote steden, maar ook naar de afgelegen Griekse gebieden. Daar, in regio's als Epirus en Macedonië, zijn de meeste Erima Choria, of verlaten dorpen, te vinden. Een half jaar na het verschijnen van deze CD, in oktober 2006, werd Dalaras' missie blijkbaar ook door de Verenigde Naties opgemerkt. De musicus werd benoemd tot Goodwill Ambassador van de UNCHR, de vluchtelingenorganisatie van de VN.
Voor de volledigheid is hier de Griekse tekst van het titelnummer, inclusief de Engelse vertaling. De uitvoering van het nummer is onder meer via youtube te vinden.
Έρημα χωριά
μέσ' το τραίνο για τα σύνορα
άνοιξη βαριά στης καρδιάς τη ζυγαριά
άγνωστα πουλιά μέσ' τα φύλλα που θροίζουν
και σε τόπους που μυρίζουνε βροχές, άγριες βροχές
μυρίζουνε βροχές, άγριες βροχές.
Έρημα χωριά
σαν το δάκρυ μου που κράτησα
σαν τα μάτια σου π' αγάπησα
και τα παίρνω μακριά σαν τα έρημα χωριά
σαν τα έρημα χωριά.
Έρημα χωριά
λίγο έξω απ' τα σύνορα
βλέμματα θεριά, άλλου κόσμου μαχαιριά
άλλου κόσμου η μαχαιριά.
Τώρα νοσταλγώ
τα φιλιά που δε μετρήσαμε
τα τραγούδια π' αγαπήσαμε
και τα παίρνω μακριά σαν τα έρημα χωριά
σαν τα έρημα χωριά.
Abandoned villages
on the train towards the border
spring weighs heavy in the balance of the heart
unknown birds among the rustling leaves
and in places that smell of rain, heavy stormy rain
they smell of rain, heavy stormy rain.
Abandoned villages
like the tears which I held back
like your eyes, which I loved
and which I take away with me
like the abandoned villages.
Abandoned villages
a little way outside the border
glances that are wild animals
another world's knife stabbing.
Now I long
for the kisses we did not count
for the songs we did love
and which I take away with me
like the abandoned villages.
